Մխիթար Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանի «Ստոմատոլոգիա» մասնագիտության կրթական ծրագրի ղեկավար, Օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ, բժշկական գիտությունների թեկնածու Արտակ Հեբոյանը 2026 թվականին ևս ընդգրկվել է աշխարհի ամենաազդեցիկ գիտնականների լավագույն 2%-ի վարկանիշային ցանկում (World’s Top 2% Scientists)՝ ըստ Սթենֆորդի համալսարանի գիտնականների մշակած մեթոդաբանության և Elsevier միջազգային գիտահրատարակչական ընկերության գիտաչափական տվյալների հիման վրա իրականացված գնահատման։
Աշխարհի լավագույն 2% գիտնականների ցանկում ընդգրկվելը գիտական գործունեության միջազգային ազդեցության կարևոր ցուցիչ է։ Այս միջազգային ճանաչումը վկայում է նրա գիտական հրապարակումների տեսանելիության, հետազոտությունների միջազգային ցիտումների և համաշխարհային գիտական հանրության շրջանակում դրանց ունեցած ազդեցության մասին։ Այն ցույց է տալիս, որ հետազոտողի հրապարակումները ճանաչելի և պահանջված են միջազգային գիտական միջավայրում, իսկ դրանց արդյունքները կիրառվում կամ քննարկվում են այլ հետազոտողների կողմից։
Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ, ըստ առկա տվյալների, Արտակ Հեբոյանը 2026 թվականի վարկանիշային ցանկում Հայաստանից միակ ներկայացուցիչն է։
Հատկանշական է, որ գիտնականն ընդգրկվել է համապատասխան վարկանիշային ցանկերում, ինչպես 2024, 2025, այնպես էլ 2026 թվականներին։
ԵՊԲՀ դասախոսի ընդգրկումը համաշխարհային գիտաչափական վարկանիշում ոչ միայն անհատական ձեռքբերում է, այլև համալսարանի գիտահետազոտական ներուժի և միջազգային գիտական տեսանելիության կարևոր վկայություններից մեկը։
Օրերս հրապարակված տվյալների համաձայն՝ Արտակ Հեբոյանը ներկայացված է «Կլինիկական բժշկություն» (Clinical Medicine) հիմնական գիտական ոլորտում՝ «Ստոմատոլոգիա» (Dentistry) ենթաոլորտում։ Ներկայացված վարկանիշային տեղեկանքի համաձայն՝ նա աշխարհում ստոմատոլոգիայի ենթաոլորտում զբաղեցնում է 676-րդ հորիզոնականը՝ հաստատելով իր գիտական գործունեության միջազգային տեսանելիությունն ու մրցունակությունը։
World’s Top 2% Scientists միջազգային գիտաչափական ցանկը հետազոտողների գիտական ազդեցությունը գնահատող լայնորեն կիրառվող տվյալների բազաներից է։ Սրա հիմնական նպատակն է հնարավորինս համադրելի և ստանդարտացված գիտաչափական ցուցանիշներով գնահատել տարբեր երկրներում և գիտական ուղղություններում աշխատող հետազոտողների հրապարակումների ազդեցությունը միջազգային գիտության զարգացման վրա։
Ի տարբերություն այն գնահատումների, որոնք հիմնվում են միայն հրատարակված հոդվածների քանակի վրա, այս մեթոդաբանությունը կարևորում է հետազոտությունների ցիտումների քանակը, գիտական ազդեցությունը, համահեղինակության առանձնահատկությունները և գիտական հրապարակումներում հեղինակի ունեցած դերը։
Վարկանիշում ընդգրկվելը հիմնված է գիտաչափական տվյալների վերլուծության վրա, այլ ոչ թե անհատական դիմումի, մրցութային հայտի կամ առաջադրման գործընթացի։
Դոցենտ Արտակ Հեբոյանի գիտական հետաքրքրությունները ներառում են օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիան, ատամնային իմպլանտոլոգիան, ստոմատոլոգիական կենսանյութագիտությունը, բիոմեխանիկան, ինչպես նաև թվային և հաշվարկային մեթոդների կիրառումը ստոմատոլոգիական հետազոտություններում։
Նրա գիտահետազոտական գործունեության կարևոր ուղղություններից են ատամնային իմպլանտների և պրոթեզային կոնստրուկցիաների բիոմեխանիկական ուսումնասիրությունները, վերջավոր տարրերի վերլուծության մեթոդով լարվածությունների և դեֆորմացիաների գնահատումը, ինչպես նաև ստոմատոլոգիական նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությունը մոլեկուլային մոդելավորման և համակարգչային սիմուլյացիայի միջոցով։
Այս աշխատանքներն ուղղված են ստոմատոլոգիական բուժման մեթոդների գիտական հիմնավորմանը, կիրառվող նյութերի կատարելագործմանը, բուժման կանխատեսելիության բարձրացմանը և կլինիկական որոշումների ընդունման համար նոր գիտական տվյալների ձևավորմանը։
Գիտահետազոտական գործունեությանը զուգահեռ` Արտակ Հեբոյանը ներգրավված է բարձրագույն ստոմատոլոգիական կրթության զարգացման և որակի ապահովման գործընթացներում՝ նպաստելով ժամանակակից կրթական մոտեցումների, ուսուցման մեթոդաբանությունների և ուսանողների մասնագիտական կարողությունների գնահատման համակարգերի կատարելագործմանը։
Ժամանակակից բարձրագույն կրթության համակարգում համալսարանների գործունեությունը գնահատվում է ոչ միայն կրթության կազմակերպման որակով, այլև գիտական հետազոտությունների ազդեցությամբ, միջազգային համագործակցությունների արդյունավետությամբ և համաշխարհային գիտական միջավայրում ունեցած դերակատարությամբ։
Համալսարանի գիտնականների միջազգային ճանաչումը նպաստում է բուհի գիտական հեղինակության բարձրացմանը և կարող է ստեղծել նոր հնարավորություններ արտասահմանյան համալսարանների, հետազոտական կենտրոնների և գիտական կազմակերպությունների հետ համագործակցության համար։
Այն նաև կարևոր նշանակություն ունի գիտության և կրթության փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Միջազգային գիտական գործունեություն իրականացնող դասախոսները նպաստում են հետազոտահեն կրթական միջավայրի զարգացմանը՝ ուսումնական գործընթացում ներառելով ժամանակակից գիտական ձեռքբերումները, նորարարական մեթոդները և ապացուցահեն մոտեցումները։
Նման գիտական արդյունքները կարող են ոգեշնչող օրինակ ծառայել ուսանողների, կլինիկական օրդինատորների, ասպիրանտների և երիտասարդ հետազոտողների համար՝ խրախուսելով նրանց ներգրավվածությունը գիտական գործունեության մեջ։
Այսպիսով, գիտնականների միջազգային գիտաչափական հաջողությունները նպաստում են համալսարանում հետազոտական մշակույթի զարգացմանը, ակադեմիական համագործակցությունների ամրապնդմանը և գիտական գործունեության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը։