Սեպտեմբերը և՛ առաջին դասարանցու, և՛ առաջին կուրսեցու համար «նոր շրջանի» սկիզբ է՝ նոր սպասելիքներով, մտավախություններով և նախապատրաստական թոհուբոհով, ինչը առավել սուր է արտահայտված առաջին դասարանցիների և առաջին կուրսեցիների ընտանիքներում։
Ահա թե ինչ փոփոխություններ են նկատվում վերջին տասնամյակներում առաջին դասարան գնացողների թվի մեջ Հայաստանում․ ընդհանուր միտումը ժամանակի ընթացքում նվազող է՝ ծնելիության անկման ու միգրացիոն գործոնների պատճառով։ 2018-ի սեպտեմբերին դպրոցները դիմավորել են մոտ 39 հազար առաջին դասարանցի, 2020-ին՝ պաշտոնական հաղորդագրությամբ արձանագրվել է 36․161 առաջին դասարանցի, 2022-ի սեպտեմբերին նախնական գնահատականը եղել է շուրջ 40 հազար՝ մասամբ 2016–2017 թվականների ծնունդների ավելացման և որոշ ներգաղթի հաշվին։ 2024-ի օգոստոսի 30-ի դրությամբ էլեկտրոնային համակարգում նախնական 34․780 առաջին դասարանցի էր հայտագրված։
Այսինքն՝ 2018-ի շուրջ 39 հազարից, տատանումներով շարժվելով, ցուցանիշը 2024-ին իջել է մոտ 34–35 հազարի։ Տատանումները հիմնականում պայմանավորված են ծնելիության «ալիքներով» (տարեցտարի փոփոխվող ծնունդներ), տարածաշրջանային միգրացիայով, տեղափոխություններով և այլ գործոններով։
Այս առաջին դասարանցիներն, անցնելով դպրոցական թոհուբոհով, մեծամասամբ գերադասում են բարձրագույն կրթությունը (շրջանավարտների շուրջ 60%-ը), իսկ նրանցից բավականին մեծ մասը նախընտրում է բժշկական կրթությունը, որը շարունակում է մնալ շրջանավարտների ամենապահանջված ուղղություններից մեկը։ Այսպես, ըստ 2023 թ․ ընդունելության արդյունքների, ԲՈՒՀ դիմորդների ամենապահանջված մասնագիտությունը «Բուժական գործն» էր։ Ընդհանուր վարկանիշավորման տվյալներով՝ առաջին ընտրության մասնագիտությունների մեջ առողջապահական ուղղությունները (բժշկություն, ստոմատոլոգիա, դեղագործություն) առաջին տեղերում են։
Այսպիսով, առաջին դասարանցիների և առաջին կուրսեցիների համար մեկնարկը պատասխանատու փուլ է, սակայն դժվարությունները տարբեր են տարիքային, հոգեբանական և սոցիալական տեսանկյունից։ Ընդհանուրն այն է, որ երկուսի համար էլ սեպտեմբերը նոր միջավայրի և կարգապահության շրջան է։ Սակայն առաջին դասարանցին սովորում է հիմնական գրագիտությունն ու սոցիալական հմտությունները, մինչդեռ առաջին կուրսեցին արդեն ինքնուրույնության և մասնագիտական պատասխանատվության փուլում է։ Այս տեսանկյունից բժշկական ԲՈՒՀ-ն ունի իր առանձնահատկությունները։
Ի՞նչ խնդիրներ ունի բժշկական բուհի առաջին կուրսեցին և ի՞նչպես դրանք հաղթահարել։ Առաջին կուրսեցիների խնդիրները բժշկական բուհում սովորաբար բավականին ընդհանուր են աշխարհի տարբեր վայրերում, և դրանք կարելի է բաժանել մի քանի խոշոր խմբերի․
📌 Ակադեմիական խնդիրներ
📌 Հոգեբանական և սոցիալական խնդիրներ
📌 Կազմակերպչական խնդիրներ
Ինչպե՞ս հաղթահարել այս դժվարությունները։ Ժամանակի ճիշտ կառավարումը, առաջադրանքները փոքր քայլերով կատարելը, ուսանողական կյանքին ակտիվ մասնակցելը, միասին քննություններին պատրաստվելը զգալիորեն մեղմում են հարմարվողական գործընթացները։ Պակաս նշանակություն չունի նաև ավագ կուրսեցիների և դասախոսների աջակցությունը, ինչպես նաև սպորտը, բավարար քունը և առողջ սնունդը։
Այսպիսով, առաջին կուրսեցիների հիմնական դժվարությունները ամբողջանում են «Ծանրաբեռնվածություն – Հարմարվողականություն – Պատասխանատվություն» եռանկյունու շուրջ։ Ճիշտ մոտեցմամբ դրանք հաղթահարելի են, և հետագա տարիներին ուսանողները սովորում են ավելի լավ կազմակերպել իրենց կյանքը։