Կրթաթոշակներ, զեղչեր և աջակցության ծրագրեր․ ի՞նչ հնարավորություններ ունեն ԵՊԲՀ ուսանողները

Ապագա բժիշկների կրթության որակի ապահովմանը զուգահեռ՝ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանում առանցքային են ուսանողակենտրոն քաղաքականությանը, ինչպես նաև առաջադեմ ու սոցիալապես անապահով սովորողների աջակցության ծրագրերը:

ԵՊԲՀ-ում գործող անվանական կրթաթոշակների, ուսման վճարի փոխհատուցման հնարավորությունների, սոցիալական ու առաջադիմության չափանիշների և դիմումների ներկայացման կարգի շուրջ զրուցել ենք ԵՊԲՀ ուսումնամեթոդական վարչության պետ Մարինե Հայրապետյանի հետ:

– Տիկի՛ն Հայրապետյան, ԵՊԲՀ-ում գործում են անվանական կրթաթոշակներ: Որո՞նք են դրանք, ի՞նչ չափանիշներով են տրամադրվում և ո՞ր ուսանողները կարող են հավակնել դրանց: Կա՞ արդյոք տարբերություն՝ ըստ կրթական ծրագրի կամ կուրսի:

-Ուսանողների անվանական կրթաթոշակների տրամադրումն իրականացվում է բուհի Գիտական խորհրդի որոշմամբ հաստատված «Անվանական կրթաթոշակների մասին» կանոնակարգի պահանջներին համապատասխան՝ պարտադիր մրցութային սկզբունքով:

Սահմանված են հետևյալ անվանական կրթաթոշակները.

• «Մխիթար Հերացու» անվան կրթաթոշակ (5 ուսանողի համար)․ 3-ը նախատեսված է Ընդհանուր բժշկության և Ռազմաբժշկական, 1-ը՝ Ստոմատոլոգիական, 1-ը՝ Դեղագիտական ֆակուլտետների ուսանողների համար:
• «Վահան Արծրունու», «Լևոն Հովհաննիսյանի», «Գրիգոր Արեշյանի», «Բարդուղիմեոս Ֆանարջյանի» անվան կրթաթոշակներ․ Ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետից 1-ական ուսանողի համար:
• «Հակոբ Հովհաննիսյանի» անվան կրթաթոշակ․ Դեղագիտական ֆակուլտետի 1 ուսանողի համար:
• «Ռուբեն Յոլյանի» անվան կրթաթոշակ․ Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի 1 ուսանողի համար:
• «Լևոն Օրբելու» և «Մերուժան Ստեփանյանի» անվան կրթաթոշակներ․ Ռազմաբժշկական ֆակուլտետից 1-ական կուրսանտի համար:

Անվանական կրթաթոշակների տրամադրման նպատակը ուսման ընթացքում ուսանողների բարձր առաջադիմության և օրինակելի կարգապահության խրախուսումն է:

Օրինակ՝ «Մխիթար Հերացու» անվան կրթաթոշակին հավակնելու համար պահանջվում է գերազանց առաջադիմություն, կարգապահական տույժերի բացակայություն նախորդ ուսումնական տարում, գիտահետազոտական տպագրված հոդվածների առկայություն (հայաստանյան պարբերականներում՝ 0.5-ական միավոր, միջազգային պարբերականներում՝ 1-ական միավոր), օտար լեզվի իմացություն (ստուգվում է համալսարանական քննությամբ), ինչպես նաև համապատասխան կուրսի ուսանողների երաշխավորություն:

Մյուս անվանական կրթաթոշակների չափանիշներին ուսանողները մանրամասն կարող են ծանոթանալ համալսարանի պաշտոնական կայքի «Իրավունք» դարանում տեղադրված կանոնակարգից:

Գործընթացն իրականացվում է հետևյալ կերպ․ ֆակուլտետների դեկանատները մինչև յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա մայիս պահանջներին բավարարող ուսանողների տվյալները տրամադրում են ԵՊԲՀ մանդատային հանձնաժողովին: Եզրակացություն ստանալուց հետո փաստաթղթերը փոխանցվում են Գիտական խորհրդի քարտուղարությանը՝ վերջնական որոշում կայացնելու համար:

«Մխիթար Հերացու» անվան կրթաթոշակի չափը սահմանված է ամսական 50.000 դրամ, իսկ մյուս անվանական կրթաթոշակներինը՝ 35.000 դրամ: Բացի այդ, Գիտական խորհրդի որոշմամբ կարող են սահմանվել նաև այլ անվանական կրթաթոշակներ, որոնց մասին տեղեկատվություն է տրամադրվում դեկանատներից:

–Անդրադառնանք ուսման վճարի փոխհատուցմանը: Պետության կողմից ուսման վճարի լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցում ստանալու հիմքերից են առաջադիմությունը, սոցիալական կարգավիճակը և օրենքով նախատեսված այլ հանգամանքներ: Ո՞ր ուսանողները կարող են օգտվել այս հնարավորությունից, և ի՞նչ պայմաններ պետք է բավարարեն:

– ՀՀ կառավարության 2006 թվականի հուլիսի 27-ի N 1183-Ն որոշմամբ հաստատված կարգով սահմանվում են պետության կողմից ուսանողներին ուսման վճարի լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցման (նպաստի ձևով) և պետական կրթաթոշակի տրամադրման հիմքերն ու չափերը:

–Բացի պետական աջակցությունից, ԵՊԲՀ-ն ևս իր միջոցների հաշվին տրամադրում է ուսման վճարի լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցում: Ի՞նչ հիմքերով է համալսարանը հատկացնում նման զեղչեր, և ո՞վ կարող է օգտվել դրանցից:

-Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բարձրագույն կրթության ուսանողների ուսման վճարի փոխհատուցման պայմանները սահմանված են Գիտական խորհրդի կողմից հաստատված «Ուսման վճարի փոխհատուցման մասին» կանոնակարգով:

Համալսարանի սեփական միջոցների հաշվին զեղչեր են տրամադրվում սոցիալական կարգավիճակի հիմքով, մարտական հերթապահություն իրականացրած ուսանողներին, ինչպես նաև ԵՊԲՀ աշխատակիցների երեխա հանդիսացող ուսանողներին:

–Բարձր առաջադիմության դեպքում ուսանողը ե՞րբ և ինչպե՞ս կարող է հավակնել ուսման վճարի փոխհատուցման: Ի՞նչ չափանիշներ են գործում, և արդյո՞ք փոխհատուցման չափը կախված է առաջադիմության մակարդակից:

-Ընդունելության կարգով անվճար համակարգ ընդունված ուսանողներին տրամադրվում է ուսման վճարի ամբողջական փոխհատուցում: Առաջին ուսումնական տարվա ավարտին այդ տեղերը ենթակա են փոխատեղման՝ մրցութային սկզբունքով:

Երկրորդ և հաջորդող կուրսերում ուսման վճարի ամբողջական փոխհատուցումը (անվճար ուսուցումը) շարունակվում է տրամադրվել տվյալ ուսումնական տարվա քննությունների և ստուգարքների արդյունքներով առավել բարձր առաջադիմություն ունեցող ուսանողներին:

Նշեմ նաև, որ ՀՀ կառավարության վերոնշյալ որոշման համաձայն՝ պետական կրթաթոշակ ներկայումս ստանում են միայն 1-ին կուրս ընդունված երկկողմանի ծնողազուրկ, ինչպես նաև ֆունկցիոնալության ծանր ու խորը սահմանափակում ունեցող (մանկուց հաշմանդամություն կամ 1-ին և 2-րդ կարգի հաշմանդամություն ունեցող) ուսանողները:

–Սոցիալական հիմքով ուսման վճարի փոխհատուցման դեպքում ո՞ր խմբերում ընդգրկված ուսանողները կարող են դիմել:

-Սոցիալական կարգավիճակի հիմքով համալսարանը տրամադրում է ուսման վճարի մասնակի զեղչեր վճարովի համակարգում սովորող հետևյալ ուսանողներին.

• 30% զեղչ — Սոցիալապես անապահով ընտանիքների ուսանողներին (սահմանային միավորից բարձր լինելու դեպքում)՝ ՄՈԳ-ի 70% շեմը հաղթահարելու պայմանով:
• 20% զեղչ — Անապահովության գնահատման համակարգում հաշվառված (0 միավորից բարձր) ընտանիքների ուսանողներին՝ ՄՈԳ-ի 70% շեմը հաղթահարելու պայմանով:
• 80% զեղչ — 18 տարին լրանալուց հետո առանց ծնողական խնամքի մնացած ուսանողներին՝ մինչև ուսումնառության ավարտը (անկախ ՄՈԳ-ից):
• 50% զեղչ — Մինչև 23 տարին չլրացած միակողմանի ծնողազուրկ/միածնող ուսանողներին՝ ՄՈԳ-ի 70% շեմը հաղթահարելու դեպքում:
• 50% զեղչ — Մինչև 1 տարեկան երեխա ունեցող ուսանողներին՝ ՄՈԳ-ի 70% շեմը հաղթահարելու դեպքում:
• 30% զեղչ — 3 և ավելի անչափահաս կամ 3 և ավելի ուսանող երեխա ունեցող ընտանիքների ուսանողներին՝ ՄՈԳ-ի 70% շեմը հաղթահարելու դեպքում:
• 30% զեղչ — Խորը և ծանր ֆունկցիոնալության աստիճանի հաշմանդամություն ունեցող ծնողի ուսանող երեխաներին՝ ՄՈԳ-ի 70% շեմը հաղթահարելու դեպքում:
• 40% զեղչ — Մարտական հերթապահություն իրականացնող զորամասերում պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայություն անցած ուսանողներին՝ ՄՈԳ-ի 50% շեմը հաղթահարելու դեպքում:

–Առանձին անդրադառնանք ԵՊԲՀ-ի աշխատակիցների երեխաների համար նախատեսված արտոնություններին: Ի՞նչ պայմաններ և սահմանափակումներ են գործում այս պարագայում:

-Համալսարանի աշխատակիցների մինչև 25 տարեկան ուսանող-երեխաների համար նախատեսված է ուսման վճարի փոխհատուցում ԵՊԲՀ միջոցներից, եթե ուսանողը հաղթահարել է ՄՈԳ-ի 70% շեմը: Զեղչի չափը կախված է ծնողի աշխատանքային ստաժից.

• 10-ից 15 տարվա ստաժի դեպքում — 30% զեղչ,
• 15-ից 20 տարվա ստաժի դեպքում — 50% զեղչ,
• 20 և ավելի տարվա ստաժի դեպքում — 80% զեղչ:

– Կարո՞ղ եք ներկայացնել ընդհանուր վիճակագրություն․ քանի՞ ուսանող է ներկայում օգտվում ուսման վճարի լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցումից:

-2025-2026 ուսումնական տարում ԵՊԲՀ սեփական միջոցների հաշվին սոցիալական հիմքով ուսման վարձի լրիվ կամ մասնակի փոխհատուցում է տրամադրվել 488 ուսանողի:

ՀՀ պետական բյուջեի միջոցների հաշվին փոխհատուցում է ստացել 210 ուսանող: Ինչ վերաբերում է առաջադիմության հիմքով (փոխատեղման մրցութային սկզբունքով) պետական միջոցներից փոխհատուցմանը, ապա այն հատկացվել է 353 ուսանողի:

Հարկ է նշել, որ պետությունն ընդունելության անվճար տեղերի գերակշիռ մասը հատկացնում է նպատակային տեղերին՝ ապագայում ՀՀ մարզերում բժշկական կադրերի համալրումն ապահովելու նպատակով:

–Ե՞րբ և ինչպե՞ս պետք է ուսանողները ներկայացնեն դիմումները, որոնք են հիմնական ժամկետները:

-Ուսանողների դիմումներն ընդունվում են տվյալ ուսումնական տարվա յուրաքանչյուր կիսամյակի մեկնարկին հաջորդող 4 շաբաթվա ընթացքում:

Առաջին կուրսի ուսանողները ԵՊԲՀ-ի կողմից տրամադրվող զեղչերի համար դիմում են 2-րդ կիսամյակում՝ 1-ին կիսամյակի ՄՈԳ-ի արդյունքների հիման վրա (եթե տվյալ զեղչի համար ՄՈԳ-ի առկայությունը պարտադիր է):

Ուսանողը ներկայացնում է դիմում՝ ռեկտորի անունով, անձը հաստատող փաստաթուղթ, ՄՈԳ-ի վերաբերյալ տեղեկանք (դեկանատից) և տվյալ արտոնությունը հաստատող համապատասխան փաստաթղթերը:

–Որտե՞ղ և ինչպե՞ս կարող են ներկայացնել փաստաթղթերը: Հնարավո՞ր է արդյոք դիմել առցանց:

-Դիմումատուները (սոցիալական, զինվորական, աշխատակիցների երեխա հանդիսանալու և այլ հիմքերով) դիմումի հետ մեկտեղ ներկայացնում են անձնագիրը (կամ նույնականացման քարտը), հանրային ծառայությունների համարանիշը (սոցքարտ) և դրանց պատճենները, ինչպես նաև կարգավիճակը հաստատող փաստաթղթերը:

Փաստաթղթերի բնօրինակները տեղում համադրվում են պատճենների հետ և վերադարձվում ուսանողին, իսկ պատճենների վրա ուսանողը կատարում է «Բնօրինակի հետ ճիշտ է» գրառումը:

Փաստաթղթերն ընդունվում են համապատասխան ֆակուլտետի դեկանատում, ստուգվում և փոխանցվում են համալսարանի Ընդհանուր բաժին: Առցանց տարբերակ նախատեսված չէ, քանի որ բնօրինակների հետ տեղում ճշտում կատարելը պարտադիր պահանջ է: Պահանջվող փաստաթղթերի ամբողջական ցանկին կարելի է ծանոթանալ պաշտոնական կայքի ysmu.am «Իրավունք» դարանում:

–Եթե ուսանողը միաժամանակ համապատասխանում է փոխհատուցման կամ կրթաթոշակի մի քանի հիմքի, ինչպե՞ս է կարգավորվում այդ հարցը: Գործո՞ւմ են սահմանափակումներ:

-Կանոնակարգով և իրավական ակտերով սահմանված է, որ մեկից ավելի արտոնությունների հավակնելու դեպքում ուսանողը կարող է օգտվել միայն մեկից, որի դեպքում կիրառվում է սահմանված առավելագույն զեղչի չափը:

– Ի՞նչ խորհուրդ կտաք ուսանողներին, հատկապես առաջին կուրսեցիներին․ ո՞ւմ դիմեն և որտե՞ղ ծանոթանան տեղեկատվությանը:

-Համապատասխան ֆակուլտետների դեկանատները ուսումնաարտադրական խորհրդակցությունների ընթացքում միշտ քննարկում են ուսանողների փոխհատուցումներին վերաբերող հարցերը, իսկ հայտարարությունները փակցվում են դեկանատներին կից ցուցատախտակներին:

Լրացուցիչ հարցերի դեպքում ուսանողները կարող են անձամբ դիմել իրենց ֆակուլտետի դեկանատ կամ ուսումնամեթոդական վարչություն:

– Որպես ամփոփում՝ ներկայացրեք Ուսումնամեթոդական վարչության ընդհանուր գործառույթներն ու կառուցվածքը: Ի՞նչ առանցքային աշխատանքներ են իրականացվում Ձեր գլխավորած վարչության կողմից:

-Ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտորի անմիջական համակարգմամբ աշխատանքներն իրականացնող Ուսումնամեթոդական վարչության կազմում ընդգրկված է չորս բաժին՝ Կրթական ծրագրերի, Ուսումնակազմակերպական, Օտարերկրացիների նախապատրաստական ուսուցման և Դասախոսների որակավորման բարձրացման:

Վարչության գործառույթները բազմազան են ու ծավալուն․

• Կրթական ծրագրերի բաժինը ֆակուլտետների և ամբիոնների հետ համատեղ մշակում է ուսումնական ծրագրերն ու պլանները և ներկայացնում Գիտական խորհրդի հաստատմանը:
• Ուսումնակազմակերպական բաժինը ըստ ուսպլանների կազմում է բոլոր ֆակուլտետների ու կուրսերի կիսամյակային դասացուցակները:
• Դասախոսների որակավորման բարձրացման բաժինն իրականացնում է պրոֆեսորադասախոսական կազմի կատարելագործման, վերապատրաստման և ատեստավորման գործընթացները:

Բացի այդ, վարչությունը համակարգում է ուսման վարձերի փոխհատուցման ողջ գործընթացը, վերահսկում է ուսանողների շարժը (ընդունելություն, ազատում, հեռացում, վերականգնում, ակադեմիական շարժունություն), պատրաստում է ամփոփիչ ատեստավորման քննությունների փաստաթղթերը, ապահովում է քննական տեղեկագրերի ընդունումն ու արխիվացումը, ինչպես նաև վարում և օրենսդրությամբ սահմանված կարգով պահպանում է ուսանողների անձնական գործերը ողջ ուսումնառության ընթացքում:

Հարցազրույցը` Ինգա Մարտինյանի

Լուսանկարները` Մարի Գալստյանի