Երջանկության միջազգային օրը նշվում է ամեն տարի մարտի 20-ին: 2026 թվականին այս տոնը համընկնում է գարնանային գիշերահավասարի հետ: Միավորված ազգերի կազմակերպությունը (ՄԱԿ) այս օրը պաշտոնապես հռչակել է 2012 թվականին՝ ճանաչելով երջանկությունը որպես մարդկության հիմնական նպատակներից մեկը: Օրվա նպատակն է` տարածել այն գաղափարը, որ երջանկության ձգտումը համամարդկային է, և կոչ անել երկրներին տնտեսական ցուցանիշներից բացի հաշվի առնել նաև մարդկանց բարեկեցությունն ու երջանկությունը: Օրն առաջին անգամ պաշտոնապես առաջին անգամ նշվել է 2013 թվականի մարտի 20-ին:
Յուրաքանչյուր տարի տոնն ունենում է յուրահատուկ թեմա: 2026 թվականի համար սահմանված են հետևյալ ուղղությունները`
- «Հոգատարություն և կիսվել»: Ըստ comև BankBazaar կայքերի, այս տարվա կարգախոսը շեշտում է, որ երկարատև երջանկությունը գալիս է միմյանց հանդեպ հոգատարությունից և համայնքի մաս զգալուց:
- Սոցիալական մեդիա և երջանկություն: net պաշտոնական հարթակը նշում է, որ 2026-ի քննարկումների առանցքում լինելու է սոցիալական մեդիայի ազդեցությունը մարդկանց հոգեկան առողջության վրա:
Ամեն տարի այս օրը հրապարակվում է Երջանկության համաշխարհային զեկույցը (World Happiness Report), որը դասակարգում է աշխարհի երկրներն ըստ իրենց բնակիչների երջանկության մակարդակի: 2026 թվականի զեկույցի շնորհանդեսը ևս նախատեսված է մարտի 20-ին:
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ հյուսիսային երկրները շարունակում են մնալ առաջատար դիրքերում, իսկ Հայաստանը վերջին տարիներին որոշակի առաջընթաց է գրանցել։
Ամենաերջանիկ երկրների թոփ 5-ը
- Ֆինլանդիա(արդեն 7 տարի անընդմեջ զբաղեցնում է 1-ին տեղը)
- Դանիա
- Իսլանդիա
- Շվեդիա
- Իսրայել(նույնիսկ բարդ իրավիճակներում սոցիալական համախմբվածությունը բարձր է)
Հայաստանը Երջանկության համաշխարհային զեկույցում (World Happiness Report) վերջին տարիներին զբաղեցնում է 79-ից 82-րդ տեղերի միջակայքը (մոտ 140 երկրների շարքում)։ Մեր երկիրը բարելավել է իր դիրքերը 2010-ականների համեմատ, երբ գտնվում էր 120-րդ հորիզոնականից հետո։
Ցուցանիշը հաշվարկվում է հիմնվելով ՀՆԱ-ի, սոցիալական աջակցության, առողջ կյանքի տևողության, ազատության և կոռուպցիայի մակարդակի վրա։
Ամենադժբախտ երկրների ցանկը սովորաբար եզրափակում են Աֆղանստանը և Լիբանանը՝ պայմանավորված տևական ճգնաժամերով։
Կան գիտականորեն ապացուցված մի քանի գործնական մեթոդներ, որոնք օգնում են բարձրացնել երջանկության զգացողությունը և հոգեկան բարեկեցությունը.
- Երախտագիտության օրագիր` սա ամենապարզ և արդյունավետ մեթոդներից է: Ամեն օր գրի առեք 3 բան, որոնց համար երախտապարտ եք (օրինակ՝ համեղ սուրճ, հաճելի զրույց կամ արևոտ եղանակ): Սա ուղեղին «վարժեցնում» է կենտրոնանալ դրականի, այլ ոչ թե խնդիրների վրա:
- «Բարության հնգյակը». Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ուրիշներին օգնելը կամ փոքրիկ անակնկալներ անելը (օրինակ՝ սուրճ հյուրասիրել գործընկերոջը կամ հաճոյախոսություն անել անծանոթին) կտրուկ բարձրացնում է դոֆամինիմակարդակը թե՛ ձեր, թե՛ դիմացինի մոտ:
- Ֆիզիկական ակտիվություն և բնություն. Ընդամենը 20 րոպեքայլքը բնության մեջ կամ զբոսայգում նվազեցնում է սթրեսի հորմոնի՝ կորտիզոլի մակարդակը: Ֆիզիկական շարժումն արտադրում է էնդորֆիններ, որոնք բնական «հակադեպրեսանտներ» են:
- «Հոսքի» վիճակ. Գտեք մի զբաղմունք, որի ժամանակ կորցնում եք ժամանակի զգացողությունը (նկարչություն, ընթերցանություն, խոհարարություն կամ սպորտ): Այս վիճակը թույլ է տալիս ուղեղին հանգստանալ անհանգստացնող մտքերից:
- Սոցիալական կապերի ամրապնդում. Հարվարդի համալսարանի 80-ամյա հետազոտությունը պարզել է, որ երջանկության և առողջության թիվ 1 երաշխիքը որակյալ հարաբերություններն են: Շաբաթական գոնե մեկ անգամ ժամանակ անցկացրեք այն մարդկանց հետ, ովքեր ձեզ էներգիա են տալիս:
- Մարմնի լեզուն` նույնիսկ եթե տխուր եք, փորձեք 2 րոպե կանգնել ուղիղ թիկունքով և ժպտալ (նույնիսկ արհեստական): Ուղեղը ստանում է ազդակ, որ ամեն ինչ կարգին է, և սկսում է համապատասխան հորմոններ արտադրել:
