Ֆարմակոգնոզիայի ամբիոն

Հիմնադրվել է 2006թ.-ին:

Ամբիոնի վարիչ` դ.գ.դ. պրոֆեսոր Նաիրա Բաբկենի Չիչոյան

Ֆարմակոգնոզիա դասընթացը 1974 թ-ից 1987թ.-ը կազմակերպվել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի դեղագործական ֆակուլտետի դեղագործական քիմիայի ամբիոնում, «ֆարմակոգնոզիա` բուսաբանության հետ» կուրսի շրջանակում, որը ղեկավարել է բազմաթիվ գիտական աշխատությունների և ուսումնական ձեռնարկների հեղինակ, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Լ.Վ. Ռևազովան:

1987թ.-ից ֆարմակոգնոզիան որպես մասնագիտական առարկա դասավանդվում է «Կլինիկական ֆարմակոլոգիայի, ֆարմակոգնոզիայի` բուսաբանության հետ» ամբիոնի շրջանակում` ամբիոնի վարիչ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆ. Ռ.Ղ. Բորոյանը: Պրոֆ. Ռ.Ղ. Բորոյանի և դոցենտ Լ.Վ. Ռևազովայի գիտական ղեկավարությամբ պատրաստվել և պաշտպանվել են թեկնածուական ատենախոսություններ «Դեղագիտություն» մասնագիտությամբ:

90-ականներին ամբիոնում իրականացվող բազմաթիվ գիտահետազոտական աշխատանքները նպաստում են ֆարմակոգնոզիայի՝ որպես գիտության առանձին ճյուղի զարգացմանը: Այդ ժամանակաշրջանում պրոֆ. Ռ.Ղ.Բորոյանի, դոցենտներ Լ.Վ. Ռևազովայի, Ա.Ս. Կարագյոզյանի ղեկավարությամբ, ամբիոնի գիտական ներուժի շնորհիվ հետազոտվում են Հայաստանի բուսաշխարհին բնորոշ մի շարք դեղատու տեսակներ: Մասնավորապես, ուսումնասիրվում են Հայաստանի ֆլորայի բարդածաղկավորների և վարդազգիների ընտանիքի դեղատու տեսակները (Լ.Վ. Ռևազովա, Ի.Հ. Սոխիկյան, 1988), Հայաստանի տարբեր կլիմայական գոտիներում աճող Hypericum L. ցեղին պատկանող տեսակները (Ե. Ա. Մելիքյան, 1998): Կատարվում է ՀՀ ֆլորայի վարդազգի ընտանիքի պտղատու մի շարք ծառատեսակների (ծիրանենի, դեղձենի, սալորենի, նշենի) կամեդների հումքաբանական և ֆիտոքիմիական ուսումնասիրությունը (Ն.Բ. Չիչոյան,2000): Ուսումնասիրվում են բուսական ծագման որոշ պատրաստուկների հակաօքսիդիչ հատկությունները (Լ.Ա. Ամիրյան, 2000), Հայաստանի տարբեր շրջաններում աճեցված, գալակտոմաննանի հումքային աղբյուր հանդիսացող ցիամոպսիսի (Cyamopsis tetragonoloba L.) սերմերի և կանաչ զանգվածի քիմիական կազմը և կիրառման հնարավորությունները՝ որպես սննդային հավելում (Կ.Հ. Դումանյան, 2002):

Ստեղծվում են ֆարմակոգնոզիայի առաջին ուսումնական ձեռնարկները դեղագիտական ֆակուլտետի հայալեզու (Լ.Վ. Ռևազովա, Ն.Բ. Չիչոյան, 2000) և անգլալեզու (L. A. Amiryan, 2007) ուսանողների համար:

2006թ.-ից ֆարմակոգնոզիայի ամբիոնը կազմավորվում է որպես ինքնուրույն ամբիոն: Ամբիոնը ղեկավարում է դեղագործական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ն. Բ. Չիչոյանը: Նա 100-ից ավելի գիտական հրապարակումերի (այդ թվում և` միջազգային հեղինակավոր ամսագրերում տպագրված), ուսումնական ձեռնարկների և գյուտ-արտոնագրերի հեղինակ է: Նրա ղեկավարությամբ իրականացվում է Հայաստանի ֆլորայի արժեքավոր և հեռանկարային բուսատեսակների ֆարմակոգնոստիկ ուսումնասիրությունը, որի շրջանակներում տպագրվել և տպագրվում են բազում հետազոտական աշխատանքներ և պաշտպանվել 3 թեկնածուական ատենախոսություն «Դեղագիտություն» մասնագիտությամբ:

Ամբիոնը ակտիվորեն մասնակցում է ՀՀ ԲԿԳԿ-ի դրամաշնորհային ծրագրերին (2021-2024թթ., 2025-2028թթ): Ծրագրի, ինչպես նաև ամբիոնի գիտական թեմայի շրջանակներում իրականացվող գիտահետազոտական աշխատանքները տպագրվում են Web of science, Scopus, Taylor and Francis գիտական շտեմարանների հեղինակավոր ամսագրերում և պարբերաբար զեկուցվում հանրապետական, միջազգային տարբեր գիտաժողովներում: Ամբիոնում միաժամանակ կատարվում են ուսանողական հետազոտական աշխատանքներ (դեղաբուսական հումքից եթերային յուղերի անջատում, կենսաբանական ակտիվ նյութերի լուծամզում, դեղաբուսական հումքի ֆարմակոգնոստիկ անալիզ), որոնց արդյունքները պարբերաբար զեկուցվում են ուսանողական գիտաժողովներում:

Ֆարմակոգնոզիայի ամբիոնը համագործակցում է ԵՊԲՀ-ի մի շարք ամբիոնների՝ «Բժշկական մանրէաբանություն», «Բժշկական ֆիզիկա», համալսարանական գիտա-հետազոտական լաբորատորիայի հետ: Ամբիոնն ունի գիտագործնական կապեր ՀՀ ԳԱԱ Հիդրոպոնիկ պրոբլեմների ինստիտուտի, ՀՀ ԳԱԱ Թախտաջյանի անվան Բուսաբանության ինստիտուտի, Հայկենսատեխնոլոգիա ԳԱԿ-ի հետ:

Ամբիոնը համագործակցում է նաև Աթենքի ագրարային համալսարանի, Խարկովի Ազգային դեղագործական համալսարանի «Բնական միացությունների քիմիայի», Թբիլիսիի բժշկական համալսարանի «Ֆարմակոգնոզիայի» ամբիոնների հետ:

Ամբիոնում երեք լեզուներով (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն) դասավանդվում են բուսաբանություն, ֆարմակոգնոզիա, դեղաբուսական հումքի ֆարմակոգնոստիկ վերլուծություն, դեղաբույսերի պաշարագիտություն և դեղաբուսական հումքի ապրանքագիտական վերլուծություն, ֆիտոթերապիա՝ ֆարմակոգնոզիայի հիմունքներով առարկաները դեղագիտական ֆակուլտետի բակալավր և մագիստրատուրա կրթական ծրագրերում, և ֆիտոթերապիա էլեկտիվ դասախոսություններ` բուժական և ստոմատոլոգիական ֆակուլտետների բակալավրի կրթական ծրագրում:

Հասցե` ՀՀ, Երևան, 0025, Կորյունի 2, ԵՊԲՀ, Ֆարմակոգնոզիայի ամբիոն
Հեռ.` (+37460) 621 353
Էլ. փոստ` n.chichoyan@mail.ru