Ֆիզիկական դաստիարակության ամբիոն

Պատմություն

Ամբիոնի վարիչ՝ դոցենտ, ՀՀ վաստակավոր մարզիչ Հարություն Շմավոնի Թամիրյան

Պատմություն

Հիմնադրվել է 1938թ-ին: 

Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտում 1938-ին հիմնադրվել է Ֆիզդաստիարակության և բուժական ֆիզկուլտուրայի ամբիոնը, որը ղեկավարել է Գուրգեն Արմենակի Մինասյանը: Սակայն 1941-ին` Մեծ Հայրենական պատերազմի սկզբին այն լուծարվել է: Ամբիոնի գործունեությունը վերականգնվել է 1946-ին։ Մինչև 1955-ը այն ղեկավարել է Հարություն Մկրտչի Գարգալոյանը, այնուհետև` կրկին Գուրգեն Արմենակի Մինասյանը` մինչև 1965 թ.:

1965-ին Ֆիզդաստիարակության և բուժական ֆիզկուլտուրայի ամբիոնը բաժանվել է երկու ինքնուրույն՝ ֆիզդաստիարակության ու սպորտի և բժշկական վերահսկողության ու բուժական ֆիզկուլտուրայի ամբիոնների:

Ֆիզդաստիարակության և սպորտի ամբիոնը 1989-ին վերանվանվել է Ֆիզդաստիարակության և առողջության ամբիոն, որը ղեկավարել է Էդուարդ Հովհաննեսի Ավագյանը (1965-1992), այնուհետև Ալբերտ Կարապետի Մովսեսյանը (1992-2009): 2009-ին ամբիոնը լուծարվեց, ստեղծվեց սպորտային բժշկության և սպորտի ամբիոնը, որը 2010-ին վերափոխվեց Ֆիզիկական դաստիարակության ամբիոնի: Նորաստեղծ ամբիոնի ղեկավարը Սամվել Գերասիմի Բարոյանն էր (2010-2011), 2011-2020 ամբիոնը կրկին ղեկավարել է Ալբերտ Կարապետի Մովսեսյանը:

2020 թ. փետրվարից ամբիոնի վարիչ է ընտրվել Հարություն Շմավոնի Թամիրյանը:

Ամբիոնի կայացման գործում մեծ ներդրում են ունեցել դոցենտներ` Էդուարդ Հովհաննեսի Ավագյանը և Ալբերտ Կարապետի Մովսեսյանը, ովքեր այն համալրել են մանկավարժական որակյալ կադրերով, բարելավել են մարզական կառույցների վիճակը` ժամանակակից պահանջներին համապատասխանեցնելով ուսումնամեթոդական գործընթացը:

 Ամբիոնի վարիչի պաշտոնում աշխատել են՝
1. Մինասյան Գուրգեն Արմենակի (1938-1941, 1955-1965)
2. Գարգալոյան Հարություն Մկրտչի (1946-1955)
3. Ավագյան Էդուարդ Հովհաննեսի (1965-1992)
4. Մովսեսյան Ալբերտ Կարապետի ( 1992-2009, 2011-2020)
5. 2009-2010 թթ. ամբիոնը ամբիոնի վարիչ չի ունեցել, Ա.Խ.Հակոբյանին ռեկտորի հրամանով հանձնարարվել է կատարել ամբիոնի վարչական աշխատանքների պարտականությունները
6. Բարոյան Սամվել Գերասիմի (2010-2011)
7․ Թամիրյան Հարություն Շմավոնի (2020 թ. փետրվարից – առ այսօր)

Ուսուցում

«Ֆիզիկական դաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է 3 լեզուներով (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն): Ամբիոնում ուսումնական գործընթացը կազմակերպվում է դասախոսությունների և գործնական պարապմունքների ձևով` հաստատված ծրագրի համապատասխան:

«Ֆիզիկական դաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է բոլոր ֆակուլտետների 1-ին կուրսում` շաբաթական 2 ժամ (68 ժամ)` ներառյալ օտարերկյա ուսանողներին:

2011թ. ուսումնական տարվանից վերականգնվել է ռազմաբժշկական ֆակուլտետը, որտեղ «Ֆիզդաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է շաբաթական 4 ժամ (տարեկան 136 ժամ) 1-3 կուրսերում:

«Ֆիզիկական դաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է նաև ԸԲՖ ֆակուլտետի ՊՈՒ ծրագրով սովորող 2-րդ կուրսի ուսանողների համար, շաբաթական 2 ժամ (68 ժամ):

Բարձր կուրսերի ուսանողներին հնարավորություն է տրվում հաճախել մարզական խմբակներ բոլոր այն մարզաձևերից, որոնք գործում են ամբիոնում:

Ամբիոնը հագեցված է ուսումնական և դիդակտիկ նյութերով, մարզական գույքով և մարզասարքերով: Գործնական պարապմունքները կազմակերպվում և անցկացվում են ԵՊԲՀ-ում առկա մարզական կառույցներում՝ խաղային մարզաձևերի դահլիճ (մեծ մարզադահլիճ), աթլետիզմի մարզադահլիճ (փոքր մարզադահլիճ), ըմբշամարտի և բռնցքամարտի մարզասրահ (վերանորոգվում է), հատուկ բժշկական խմբերում ընդգրկված ուսանողների մարզադահլիճ, իրենց կից հանդերձարաններով, լողարաններով: Տուրիզմի տեսական բաժինը անցկացվում է տուրիզմի խմբակի համար հատկացված սենյակում, պրակտիկ պարապմունքները՝ մարզադահլիճում, իսկ գործնական մասը՝ բնության գրկում: Տուրիզմի սենյակում ժամանակավոր անցկացվում են շախմատի խմբակի պարապմունքները:
Ամբիոնը կազմակերպում է սպորտային և առողջարարական միջոցառումներ. ուսանողական հավաքական թիմերը մասնակցում են հանրապետական, քաղաքային, միջբուհական առաջնություններին, անցկացվում են նաև տարբեր մարզաձևերից առաջնություններ համալսարանի խմբերի, կուրսերի և ֆակուլտետների միջև, նաև` արշավներ և վերելքներ ՀՀ տարբեր գագաթներ:

Ամբիոնը կազմակերպում է ընկերական հանդիպումներ բասկետբոլ, վոլեյբոլ, սեղանի թենիս և ֆուտզալ մարզաձևերից այլ բուհերի ուսանողների հետ:

Ամբիոնը աջակցում է ԵՊԲՀ լավագույն ուսանող-մարզիկներին մասնակցելու «Համաշխարհային ուսանողական խաղեր» աշխարհի գավաթի առաջնություններին:

Ամբիոնը կազմակերպում և անցկացնում է ԵՊԲՀ ներբուհական «Դասախոսական Գավաթ» մրցաշար ֆուտզալ, շախմատ, հայկական երկար նարդի մարզաձևերից, որին մասնակցում են համալսարանի աշխատակիցները ու պրոֆեսորադասախոսական կազմը, ինչպես նաև մասնակցում է ՀՀ «Դասախոսական Գավաթ» միջբուհական մարզական խաղերին տարբեր մարզաձևերից:

Գիտահետազոտական աշխատանքներ

2021-2025 թթ.

Հեղինակի Ա.Ա.Հ. Անվավումը Հրատարակում, ամսագիր (անվանումը, համարը, տարին) Համահեղինակների ազգանունները
Թամիրյան Հարություն Շմավոնի

 

Երիտասարդ բռնցքամարտիկների արդյունավետ հարվածների ուսումնասիրումը Շիրակի Մ.Նալբանդյանի անվան պետական համալսարան, Գիտական տեղեկագիր, №2, պրակ Բ, էջ 329-334,     2021
Մինասյան Հայկ Դավիթի Երևանի երիտասարդ մարզիկների մորֆոֆունկցիոնալ կարգավիճակի գնահատումը Արցախի պետական համալսարան, Գիտական տեղեկագիր, պրակ 1, էջ 146-151,      Ստեփանակերտ, 2021
Թամիրյան Հարություն Շմավոնի

 

Ֆիզիկական պատրաստվածությունը բռնցքամարտում: Ուսումնամեթոդական ձեռնարկ: Հեղինակային հրատարակություն, Մեկնարկ, 1-86 էջ, Երևան, 2023
Թամիրյան Հարություն Շմավոնի

 

Ուսանողների վերաբերմունքը ֆիզիկական կուլտուրայի նկատմամբ Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. արդի  հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական № 3 (7), էջ 49-58, Երևան, 2022
Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի Բասկետբոլի ուսուցման մեթոդիկան փոքր գյուղական դպրոցների 5-6-րդ դասարաններում Տաթև գիտակրթական համալիր: «Մարնկավարժական միտք» հանդես 3-4 (80-81), էջ 248-253, Երևան, 2022 Բեգոյան Ռիմա
Ապրեսյան Վարսենիկ Աղաբեկի Գեղարվեստական մարմնամարզուհիների կոորդինացիոն ընդունակությունների հետազոտումը և կատարելագործման մեթոդները Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. արդի հիմնախնդիրներ: Գիտամեթոդական պարբերական № 2 (6), էջ 39-47, Երևան, 2022
Պետրոսյան Հասմիկ Լենդրուշի Վնասվածքների հետազոտումը տարբեր մարզաձևերում և դրանց առաջացման պատճառները Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական  № 1 (8), Երևան, 2023 Էջ 135-144 Ն.Վ.Սելումյան
Սարգսյան Նելլի Վաչագանի Մարկետինգային կոմունիկացիաները բասկետբոլ մարզաձևում Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական  № 1 (11), Երևան, 2024 Էջ 135-143  

Վարդանյան Անդրանիկ Ալբերտի Հոգեկարգավորման մեթոդների ներդրման տեխնոլոգիան արևելյան մարտարվեստում Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական  № 1 (11), Երևան, 2024 Էջ 102-111 Թ.Շ.Սոֆյան, Ա.Ժ.Տեր-Գրիգորյան
Հակոբյան Զավեն Սամվելի Հայ ուսանողների ուժային դիմացկունության ցուցանիշների վերլուծություն Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական  № 1 (11), Երևան, 2024 Էջ 51-61 Գ.Գ.Ղարիբյան, Հ.Ս.Գասպարյան
Հակոբյան Զավեն Սամվելի Մրցակցական գործունեության ուսումնասիրումը ծանրամարտում (1891-2021 թթ. ) Տեղեկատու «Մեկնարկ» հրատարակություն, Երևան, 2024 402 էջ Գ.Ն.Ազիզյան Գ.Մ.Սեդրակյան
Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի Макет расчета тренировочных нагрузок в плавании на основе классификации физических упражнений М.Р.Смирнова Северо-Кавказский федеральный университет. Физическая культура и спорт: интеграция науки и практики Материалы XXI научно-практической конференции с международным участием (22 ноября, 2024), стр. 143-148, Ставрополь, 2024 Саносян Х.А. Галстян А.П.
Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի Макет расчета тренировочной нагрузки с применением «кривой нормального распределения» Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ: Գիտամեթոդական պարբերական № 3 (13), էջ 111-122, Երևան, 2024 Саносян Х.А. Галстян А.П.
Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի Учет энергетических параметров спортсмена в системе педагогического контроля циклических и ситуационных видов спорта Федеральное государственное бюджетное учреждение «Санкт-Петербургский научно-исследовательский институт физической культуры» Современные подходы к совершенствованию системы физической культуры и спорта Сборник материалов Всероссийской научно-практической конференции с международным участием, стр. 89-96, Санкт-Петербург 2024 Саносян Х.А. Галстян А.П.
Մինասյան Հայկ Դավիթի «Կույր» ֆուտբոլի արդի վիճակը Հայաստանի Հանրապետությունում Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ: Գիտամեթոդական պարբերական № 1 (14), էջ 37-48, Երևան, 2025 Ս.Ս.Հակոբյան, Ա.Մ.Մեսրոպյան

Ամբիոնը մասնակցում է «Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ» հիմնադրամի կազմակերպված գիտաժողովների, գիտագործնական կոնֆերանսների, նախապատրաստում է հոդվածներ, թեզեր:

Համագործակցություն

Ամբիոնը համագործակցում է «Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետարան ինստիտուտ» հիմնադրամի, «Հայաստանի ուսանողական մարզական ֆեդերացիա» ՀԿ և մարզաձևերի ազգային ֆեդերացիաների հետ:

Ամբիոնի կլինիկական ակտիվություն

Առկա չէ:

Պրոֆեսորադասախոսական կազմ

Ազգանուն Անուն Հայրանուն Ամբիոնում զբաղեցրած պաշտոն Գիտական աստիճան Գիտական կոչում
1. Թամիրյան Հարություն Շմավոնի ամբիոնի վարիչ դոցենտ
2. Թորոսյան Վաչագան Հրանտի դոցենտ
3. Վարդանյան Անդրանիկ Ալբերտի դոցենտ
4. Աթաբեկյան Կարինե Սամվելի ավագ դասախոս
5. Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի ավագ դասախոս
6. Պետրոսյան Հասմիկ Լենդրուշի ավագ դասախոս
7. Ապրեսյան Վարսենիկ Աղաբեկի դասախոս
8. Շիրինյան Նարեկ Ռաֆիկի դասախոս
9. Գրիգորյան Գևորգ Մերուժանի դասախոս
10. Մինասյան Հայկ Դավթի դասախոս
11. Սարգսյան Նելլի Վաչագանի դասախոս
12. Հակոբյան Աշոտ Խաչիկի հրավիրված դոցենտ
13. Մարտիրոսյան Արթուր Մարտունի հրավիրված դասախոս