Պատմություն
Ամբիոնի վարիչ՝ դոցենտ, ՀՀ վաստակավոր մարզիչ Հարություն Շմավոնի Թամիրյան
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1938թ-ին:
Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտում 1938-ին հիմնադրվել է Ֆիզդաստիարակության և բուժական ֆիզկուլտուրայի ամբիոնը, որը ղեկավարել է Գուրգեն Արմենակի Մինասյանը: Սակայն 1941-ին` Մեծ Հայրենական պատերազմի սկզբին այն լուծարվել է: Ամբիոնի գործունեությունը վերականգնվել է 1946-ին։ Մինչև 1955-ը այն ղեկավարել է Հարություն Մկրտչի Գարգալոյանը, այնուհետև` կրկին Գուրգեն Արմենակի Մինասյանը` մինչև 1965 թ.:
1965-ին Ֆիզդաստիարակության և բուժական ֆիզկուլտուրայի ամբիոնը բաժանվել է երկու ինքնուրույն՝ ֆիզդաստիարակության ու սպորտի և բժշկական վերահսկողության ու բուժական ֆիզկուլտուրայի ամբիոնների:
Ֆիզդաստիարակության և սպորտի ամբիոնը 1989-ին վերանվանվել է Ֆիզդաստիարակության և առողջության ամբիոն, որը ղեկավարել է Էդուարդ Հովհաննեսի Ավագյանը (1965-1992), այնուհետև Ալբերտ Կարապետի Մովսեսյանը (1992-2009): 2009-ին ամբիոնը լուծարվեց, ստեղծվեց սպորտային բժշկության և սպորտի ամբիոնը, որը 2010-ին վերափոխվեց Ֆիզիկական դաստիարակության ամբիոնի: Նորաստեղծ ամբիոնի ղեկավարը Սամվել Գերասիմի Բարոյանն էր (2010-2011), 2011-2020 ամբիոնը կրկին ղեկավարել է Ալբերտ Կարապետի Մովսեսյանը:
2020 թ. փետրվարից ամբիոնի վարիչ է ընտրվել Հարություն Շմավոնի Թամիրյանը:
Ամբիոնի կայացման գործում մեծ ներդրում են ունեցել դոցենտներ` Էդուարդ Հովհաննեսի Ավագյանը և Ալբերտ Կարապետի Մովսեսյանը, ովքեր այն համալրել են մանկավարժական որակյալ կադրերով, բարելավել են մարզական կառույցների վիճակը` ժամանակակից պահանջներին համապատասխանեցնելով ուսումնամեթոդական գործընթացը:
Ամբիոնի վարիչի պաշտոնում աշխատել են՝
1. Մինասյան Գուրգեն Արմենակի (1938-1941, 1955-1965)
2. Գարգալոյան Հարություն Մկրտչի (1946-1955)
3. Ավագյան Էդուարդ Հովհաննեսի (1965-1992)
4. Մովսեսյան Ալբերտ Կարապետի ( 1992-2009, 2011-2020)
5. 2009-2010 թթ. ամբիոնը ամբիոնի վարիչ չի ունեցել, Ա.Խ.Հակոբյանին ռեկտորի հրամանով հանձնարարվել է կատարել ամբիոնի վարչական աշխատանքների պարտականությունները
6. Բարոյան Սամվել Գերասիմի (2010-2011)
7․ Թամիրյան Հարություն Շմավոնի (2020 թ. փետրվարից – առ այսօր)
Ուսուցում
«Ֆիզիկական դաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է 3 լեզուներով (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն): Ամբիոնում ուսումնական գործընթացը կազմակերպվում է դասախոսությունների և գործնական պարապմունքների ձևով` հաստատված ծրագրի համապատասխան:
«Ֆիզիկական դաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է բոլոր ֆակուլտետների 1-ին կուրսում` շաբաթական 2 ժամ (68 ժամ)` ներառյալ օտարերկյա ուսանողներին:
2011թ. ուսումնական տարվանից վերականգնվել է ռազմաբժշկական ֆակուլտետը, որտեղ «Ֆիզդաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է շաբաթական 4 ժամ (տարեկան 136 ժամ) 1-3 կուրսերում:
«Ֆիզիկական դաստիարակություն» առարկան դասավանդվում է նաև ԸԲՖ ֆակուլտետի ՊՈՒ ծրագրով սովորող 2-րդ կուրսի ուսանողների համար, շաբաթական 2 ժամ (68 ժամ):
Բարձր կուրսերի ուսանողներին հնարավորություն է տրվում հաճախել մարզական խմբակներ բոլոր այն մարզաձևերից, որոնք գործում են ամբիոնում:
Ամբիոնը հագեցված է ուսումնական և դիդակտիկ նյութերով, մարզական գույքով և մարզասարքերով: Գործնական պարապմունքները կազմակերպվում և անցկացվում են ԵՊԲՀ-ում առկա մարզական կառույցներում՝ խաղային մարզաձևերի դահլիճ (մեծ մարզադահլիճ), աթլետիզմի մարզադահլիճ (փոքր մարզադահլիճ), ըմբշամարտի և բռնցքամարտի մարզասրահ (վերանորոգվում է), հատուկ բժշկական խմբերում ընդգրկված ուսանողների մարզադահլիճ, իրենց կից հանդերձարաններով, լողարաններով: Տուրիզմի տեսական բաժինը անցկացվում է տուրիզմի խմբակի համար հատկացված սենյակում, պրակտիկ պարապմունքները՝ մարզադահլիճում, իսկ գործնական մասը՝ բնության գրկում: Տուրիզմի սենյակում ժամանակավոր անցկացվում են շախմատի խմբակի պարապմունքները:
Ամբիոնը կազմակերպում է սպորտային և առողջարարական միջոցառումներ. ուսանողական հավաքական թիմերը մասնակցում են հանրապետական, քաղաքային, միջբուհական առաջնություններին, անցկացվում են նաև տարբեր մարզաձևերից առաջնություններ համալսարանի խմբերի, կուրսերի և ֆակուլտետների միջև, նաև` արշավներ և վերելքներ ՀՀ տարբեր գագաթներ:
Ամբիոնը կազմակերպում է ընկերական հանդիպումներ բասկետբոլ, վոլեյբոլ, սեղանի թենիս և ֆուտզալ մարզաձևերից այլ բուհերի ուսանողների հետ:
Ամբիոնը աջակցում է ԵՊԲՀ լավագույն ուսանող-մարզիկներին մասնակցելու «Համաշխարհային ուսանողական խաղեր» աշխարհի գավաթի առաջնություններին:
Ամբիոնը կազմակերպում և անցկացնում է ԵՊԲՀ ներբուհական «Դասախոսական Գավաթ» մրցաշար ֆուտզալ, շախմատ, հայկական երկար նարդի մարզաձևերից, որին մասնակցում են համալսարանի աշխատակիցները ու պրոֆեսորադասախոսական կազմը, ինչպես նաև մասնակցում է ՀՀ «Դասախոսական Գավաթ» միջբուհական մարզական խաղերին տարբեր մարզաձևերից:
Գիտահետազոտական աշխատանքներ
2021-2025 թթ.
| Հեղինակի Ա.Ա.Հ. | Անվավումը | Հրատարակում, ամսագիր (անվանումը, համարը, տարին) | Համահեղինակների ազգանունները | ||
| Թամիրյան Հարություն Շմավոնի
|
Երիտասարդ բռնցքամարտիկների արդյունավետ հարվածների ուսումնասիրումը | Շիրակի Մ.Նալբանդյանի անվան պետական համալսարան, Գիտական տեղեկագիր, №2, պրակ Բ, էջ 329-334, 2021 | |||
| Մինասյան Հայկ Դավիթի | Երևանի երիտասարդ մարզիկների մորֆոֆունկցիոնալ կարգավիճակի գնահատումը | Արցախի պետական համալսարան, Գիտական տեղեկագիր, պրակ 1, էջ 146-151, Ստեփանակերտ, 2021 | |||
| Թամիրյան Հարություն Շմավոնի
|
Ֆիզիկական պատրաստվածությունը բռնցքամարտում: | Ուսումնամեթոդական ձեռնարկ: Հեղինակային հրատարակություն, Մեկնարկ, 1-86 էջ, Երևան, 2023 | |||
| Թամիրյան Հարություն Շմավոնի
|
Ուսանողների վերաբերմունքը ֆիզիկական կուլտուրայի նկատմամբ | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական № 3 (7), էջ 49-58, Երևան, 2022 | |||
| Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի | Բասկետբոլի ուսուցման մեթոդիկան փոքր գյուղական դպրոցների 5-6-րդ դասարաններում | Տաթև գիտակրթական համալիր: «Մարնկավարժական միտք» հանդես 3-4 (80-81), էջ 248-253, Երևան, 2022 | Բեգոյան Ռիմա | ||
| Ապրեսյան Վարսենիկ Աղաբեկի | Գեղարվեստական մարմնամարզուհիների կոորդինացիոն ընդունակությունների հետազոտումը և կատարելագործման մեթոդները | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. արդի հիմնախնդիրներ: Գիտամեթոդական պարբերական № 2 (6), էջ 39-47, Երևան, 2022 | |||
| Պետրոսյան Հասմիկ Լենդրուշի | Վնասվածքների հետազոտումը տարբեր մարզաձևերում և դրանց առաջացման պատճառները | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական № 1 (8), Երևան, 2023 Էջ 135-144 | Ն.Վ.Սելումյան | ||
| Սարգսյան Նելլի Վաչագանի | Մարկետինգային կոմունիկացիաները բասկետբոլ մարզաձևում | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական № 1 (11), Երևան, 2024 Էջ 135-143 |
– |
| Վարդանյան Անդրանիկ Ալբերտի | Հոգեկարգավորման մեթոդների ներդրման տեխնոլոգիան արևելյան մարտարվեստում | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական № 1 (11), Երևան, 2024 Էջ 102-111 | Թ.Շ.Սոֆյան, Ա.Ժ.Տեր-Գրիգորյան |
| Հակոբյան Զավեն Սամվելի | Հայ ուսանողների ուժային դիմացկունության ցուցանիշների վերլուծություն | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ Գիտամեթոդական պարբերական № 1 (11), Երևան, 2024 Էջ 51-61 | Գ.Գ.Ղարիբյան, Հ.Ս.Գասպարյան |
| Հակոբյան Զավեն Սամվելի | Մրցակցական գործունեության ուսումնասիրումը ծանրամարտում (1891-2021 թթ. ) Տեղեկատու | «Մեկնարկ» հրատարակություն, Երևան, 2024 402 էջ | Գ.Ն.Ազիզյան Գ.Մ.Սեդրակյան |
| Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի | Макет расчета тренировочных нагрузок в плавании на основе классификации физических упражнений М.Р.Смирнова | Северо-Кавказский федеральный университет. Физическая культура и спорт: интеграция науки и практики Материалы XXI научно-практической конференции с международным участием (22 ноября, 2024), стр. 143-148, Ставрополь, 2024 | Саносян Х.А. Галстян А.П. |
| Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի | Макет расчета тренировочной нагрузки с применением «кривой нормального распределения» | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ: Գիտամեթոդական պարբերական № 3 (13), էջ 111-122, Երևան, 2024 | Саносян Х.А. Галстян А.П. |
| Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի | Учет энергетических параметров спортсмена в системе педагогического контроля циклических и ситуационных видов спорта | Федеральное государственное бюджетное учреждение «Санкт-Петербургский научно-исследовательский институт физической культуры» Современные подходы к совершенствованию системы физической культуры и спорта Сборник материалов Всероссийской научно-практической конференции с международным участием, стр. 89-96, Санкт-Петербург 2024 | Саносян Х.А. Галстян А.П. |
| Մինասյան Հայկ Դավիթի | «Կույր» ֆուտբոլի արդի վիճակը Հայաստանի Հանրապետությունում | Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ: Գիտությունը սպորտում. Արդի հիմնախնդիրներ: Գիտամեթոդական պարբերական № 1 (14), էջ 37-48, Երևան, 2025 | Ս.Ս.Հակոբյան, Ա.Մ.Մեսրոպյան |
Ամբիոնը մասնակցում է «Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ» հիմնադրամի կազմակերպված գիտաժողովների, գիտագործնական կոնֆերանսների, նախապատրաստում է հոդվածներ, թեզեր:
Համագործակցություն
Ամբիոնը համագործակցում է «Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետարան ինստիտուտ» հիմնադրամի, «Հայաստանի ուսանողական մարզական ֆեդերացիա» ՀԿ և մարզաձևերի ազգային ֆեդերացիաների հետ:
Ամբիոնի կլինիկական ակտիվություն
Առկա չէ:
Պրոֆեսորադասախոսական կազմ
| Ազգանուն Անուն Հայրանուն | Ամբիոնում զբաղեցրած պաշտոն | Գիտական աստիճան | Գիտական կոչում |
| 1. Թամիրյան Հարություն Շմավոնի | ամբիոնի վարիչ | – | դոցենտ |
| 2. Թորոսյան Վաչագան Հրանտի | դոցենտ | – | – |
| 3. Վարդանյան Անդրանիկ Ալբերտի | դոցենտ | – | – |
| 4. Աթաբեկյան Կարինե Սամվելի | ավագ դասախոս | – | – |
| 5. Պետրոսյան Ալվարդ Նվերի | ավագ դասախոս | – | – |
| 6. Պետրոսյան Հասմիկ Լենդրուշի | ավագ դասախոս | – | – |
| 7. Ապրեսյան Վարսենիկ Աղաբեկի | դասախոս | – | – |
| 8. Շիրինյան Նարեկ Ռաֆիկի | դասախոս | – | – |
| 9. Գրիգորյան Գևորգ Մերուժանի | դասախոս | – | – |
| 10. Մինասյան Հայկ Դավթի | դասախոս | – | – |
| 11. Սարգսյան Նելլի Վաչագանի | դասախոս | – | – |
| 12. Հակոբյան Աշոտ Խաչիկի | հրավիրված դոցենտ | – | – |
| 13. Մարտիրոսյան Արթուր Մարտունի | հրավիրված դասախոս | – | – |